Wirusowe zapalenie wątroby typu C01.12.2008

autor: Jakub Barylski
słowa kluczowe: wirus, HCV, WZW C

Choroba ta jest wywoływana przez wirusa zapalenia wątroby typu C (HCV wirus +ssRNA z rodziny Flaviviridae), spokrewnionego z wirusem kleszczowego zapalenia mózgu czy wirusem Zachodniego Nilu [1, 2].

Zakażenie tym wirusem zachodzi przez kontakt z krwią chorego, nosiciela lub materiałami zawierającymi krew. Najczęściej wymieniane czynniki ryzyka to transfuzje krwi, przeszczepy, kontakt z produktami krwiopochodnymi, poddawanie się przez długi czas dializom, tatuowanie się oraz dożylne przyjmowanie narkotyków. Do zakażenia może dojść także podczas stosunku płciowego z osobą, w której krwi znajduje się wirus (przez niewielkie ranki powstające podczas stosunku) oraz podczas używania wspólnych przyborów higieny osobistej. Również dzieci urodzone przez zakażoną matkę mają podwyższone ryzyko zapadnięcia na tą chorobę [2, 3, 4].

Przebieg choroby

Około 50 pierwszych dni to okres wylęgania. Następny okres, do około 6 miesięcy od zakażenia określa się jako fazę ostrą. Nie znaczy to, że u wszystkich pacjentów obserwuje się objawy ostrego zapalenia wątroby. Przeciwnie 60 – 70% chorych nie wykazuje w tym czasie żadnych objawów. Pozostali mogą odczuwać osłabienie apetytu, przemęczenie, bóle brzucha, mdłości, świąd a także objawy podobne do grypowych w tym gorączkę. U niektórych chorych obserwuje się też żółtaczkę (zmiany zabarwienia skóry i śluzówek oraz białkówki oczu). U niewielkiej części osób w tym okresie następuje samoistne wyleczenie. Jeśli jednak nie dojdzie do wyleczenia rozpoczyna się chroniczna faza choroby. Przebiega ona wtedy najczęściej bezobjawowo, cześć chorych doświadcza jednak symptomów podobnych jak podczas fazy ostrej, traci na wadze a w niektórych przypadkach pojawiają się zaburzenia w psychice pacjenta. Zakażenie HCV prowadzi również do rozwinięcia się marskości wątroby, może także stać się przyczyną nowotworów wątroby. Marskość wywołuje bardziej charakterystyczne objawy jak powiększenie wątroby lub śledziony, wodobrzusze, tłuszczowate stolce, zanik mięśni, obrzęk, skłonność do nadmiernego krwawienia i tworzenia się siniaków, bóle kości oraz żółtaczkę. W zależności od przebiegu zakażenia HCV marskość wątroby pojawia się z różną szybkością. Niekiedy wcześniej niż w 20 roku nie leczonej choroby, niekiedy nie pojawia się przez całe życie pacjenta nawet mimo braku leczenia [2, 3, 4, 5].

Diagnoza zakażeń HCV jest bardzo trudna z uwagi na brak objawów w większości przypadków i małą specyficzność objawów w przypadkach gdy jednak występują (chorobę tę często bierze się za grypę lub reumatyzm). Rozwój tej przypadłości można często podejrzewać na podstawie historii choroby. Na zapalenie wątroby (jak i na wiele innych jej chorób i urazów) mogą również wskazywać wyniki badań stężenia we krwi enzymów związanych z tym narządem (jak aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej czy gamma-glutamylotranspeptydazy). Aby potwierdzić kontakt z wirusem można wykonać testy na obecność przeciwciał (Anti-HCV, HCV RIBA, Western blot). Aby dowieść obecności cząstek wirusa we krwi przeprowadza się testy wykrywające jego materiał genetyczny (np. rt-PCR) [1, 2, 5, 6].

Leczenie zwykle polega na podawaniu interferonu alfa niekiedy wraz z lekiem przeciwwirusowym - rybawiryną. Niestety leczenie takie jest drogie, ma liczne skutki uboczne (np. ogólne osłabienie, osłabienie apetytu, czy objawy podobne do grypy) a nie wszyscy pacjenci dobrze na nie odpowiadają z uwagi na niejednakową wrażliwość różnych typów wirusa [2, 5].

Literatura

  1. Anna Goździcka-Józefiak (red) et al.; Wirusologia molekularna; Poznań 2005; Wydawnictwo Naukowe UAM
  2. Wikipedia, the free encyclopedia: Hepatitis C; en.wikipedia.org/wiki/Hepatitis_C - 27.08.2007
  3. Wikipedia, the free encyclopedia: Hepatitis C virus - en.wikipedia.org/wiki/Hepatitis_C_virus - 27.08.2007
  4. MedlinePlus: Medical Encyclopedia: Hepatitis C - www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000284.htm - 27.08.2007
  5. Piotr Derentowicz; Cicha epidemia; "Żyjmy dłużej" magazyn medyczny (czasopismo internetowe); 2000/01; www.resmedica.pl/zd.html; 28.08.2007
  6. Jacek Juszczyk; Postępowanie w zapaleniu wątroby typu C; Stanowisko National Institutes of Health (2000); Medycyna Praktyczna (czasopismo internetowe); 1998/07; www.mp.pl/; 27.08.2007
  7. American Association for Clinical Chemistry: Hepatitis C: The Test www.labtestsonline.org/understanding/analytes/hepatitis_c/test.htm; 28.08.2007

ISSN 1689-7730