Badania wirusa Junin- próba lepszego poznania i pokonania gorączek krwotocznych.07.06.2010

autor: Marcin Sajek
słowa kluczowe: wirus, gorączka krwotoczna, Junin

Gorączki krwotoczne są grupą chorób wywoływaną przez wirusy RNA z grup Arenaviridae, Bunyaviridae, Filoviridae i Flaviviridae [1]. Obok dość ogólnych objawów- gorączki, wyczerpania organizmu, wspólnym objawem dla chorób z tej grupy są zaburzenia hematologiczne- krwawienia wynikające z zaburzenia funkcji śródbłonka, elementów kaskady krzepnięcia krwi i obniżenia liczby płytek krwi. W diagnostyce laboratoryjnej na pierwszy plan wysuwa się trombocytopenia. Jest ona objawem wykorzystywanym przy ich diagnozowaniu. Jednak jej przyczyny są słabo poznane. Jedna z hipotez zakłada, że za zmniejszenie liczby płytek krwi odpowiadają zaburzenia w megakariocytopoezie i trombopoezie spowodowane przez wirusy [2,3]. Dowodów na jej potwierdzenie dostarczają badania nad wirusem limfocytarnego zapalenia zwojów nerwowych i opon mózgowych (LCMV- ang. Lymphocytic Choriomeningitis Virus) u myszy. W czasie infekcji mamy do czynienia z korelacją pomiędzy obniżoną liczbą megakariocytów a trombocytopenią na poziomie szpiku kostnego [4]. Zaburzenia dotyczące megakariocytów obserwowano również u pacjentów z argentyńską gorączką krwotoczną, wywoływaną przez wirus Junin, pacjentów zakażonych wirusem Denga oraz w badaniach na świnkach morskich, uistiti białouchych (Callithrix jacchus) i makakach (Macaca mulatta). Dobrym modelem do dalszych badań wydaje się być tutaj wirus Junin (JUNV), należący do arenawirusów. Wywołuje on, jak było wcześniej wspomniane argentyńską gorączkę krwotoczną. Istnieje skuteczna szczepionka przeciw temu wirusowi, jednak jest on traktowany jako patogen mogący zostać potencjalnie wykorzystany jako broń biologiczna. Dysponujemy dosyć dużą liczbą danych dotyczących samego wirusa, przebiegu infekcji u ludzi i zwierząt doświadczalnych, a także przeciwciałami monoklonalnymi przeciwko niektórym elementom wirusa [3].

W badaniach prowadzonych wspólnie przez naukowców z Buenos Aires i Bostonu, pokazano, że JUNV infekuje ludzkie komórki CD34+. Infekcja ta nie wpływa jednak, tak jak w przypadku wirusa HIV, na powstawanie progenitorowych komórek megakariocytów. Powoduje natomiast znaczne obniżenie liczby wykształcających się jeszcze w obrębie megakariocytów pierwotnych komórek płytek krwi oraz uwalnianych dojrzałych płytek krwi. JUNV dostaje się do komórek przez receptor TfR1. Wykazano, że blokowanie tego receptora, bądź zmniejszenie jego ekspresji na powierzchni komórek powoduje znaczne obniżenie replikacji wirusa i jego wpływu na formowanie płytek krwi. Wirus po napromieniowaniu UV również nie zaburza procesów zachodzących w organizmie. Świadczy to o fakcie, że do wystąpienia zaburzeń trombopoezy niezbędna jest replikacja wirusa. Dodatkową obserwacją było, że syntetyczny analog wirusowego RNA również powoduje zaburzenia trombopoezy. Analog ten może aktywować ekspresję genów odpowiedzialnych za produkcję interferonu α i β. Co za tym idzie, również wirus może aktywować ich ekspresję. A zwiększona produkcja interferonu powoduje zaburzenia powstawania płytek krwi. Potwierdzone to zostało dzięki użyciu przeciwciał skierowanych przeciw interferonowi (po zastosowaniu przeciwciał- normalna trombopoeza). Jest to pierwsze tego typu odkrycie, które może wyjaśnić przyczynę trombocytopenii i krwawień w przebiegu wirusowych gorączek krwotocznych. Może się ono przyczynić do powstania nowych leków przeciwko tej grupie niebezpiecznych chorób [3].

Literatura:

  1. Marty AM, Jahrling PB, Geisbert TW; Viral hemorrhagic fevers; Clin Lab Med; 2006; 26: 345–386, viii
  2. Peters CJ, Zaki SR; Role of the endothelium in viral hemorrhagic fevers; Crit Care Med; 2002; 30: S268–273
  3. Pozner RG, Ure AE, de Giusti CJ, D’Atri LP,  Italiano JE, Torres O, Romanowski V, Schattner M, Gomez RM;  Junın Virus Infection of Human Hematopoietic Progenitors Impairs In Vitro Proplatelet Formation and Platelet Release via a Bystander Effect Involving Type I IFN Signaling; PLoS Pathogens; 2010; 6: e1000847
  4. Broomhall KS, Morin M, Pevear DC, Pfau CJ; Severe and transient pancytopenia associated with a chronic arenavirus infection. J Exp Pathol; 1987; 3: 259–269

ISSN 1689-7730