Płodność- uzupełnienie artykułu07.07.2010

autor: Joanna Taraszkiewicz
słowa kluczowe: płodność

W poprzednim numerze opublikowaliśmy artykuł dotyczący płodności. Ponieważ wiele z użytych pojęć było dość skomplikowanych w bieżącym numerze publikujemy słowniczek pojęć związanych z płodnością.

ANDROPAUZA - okres przekwitania mężczyzn, związany z obniżeniem aktywności czynności jąder, któremu towarzyszy zmniejszone wydzielanie: testosteronu, dehydroepiandrosteronu, estradiolu, estronu oraz innych hormonów np. melatoniny i somatotropiny. Zwykle zaczyna się po 50 roku życia i wiąże się ze spadkiem funkcji seksualnych, nasileniem objawów naczynioruchowych (np. uderzenia gorąca), somatycznych (np. osłabieniem organizmu).

PRZECIWCIAŁA PRZECIWPLEMNIKOWE - rodzaj przeciwciał (klas IgA, IgG, IgM) wytwarzanych przez organizm męski lub kobiecy, obecnych w surowicy, nasieniu lub śluzie szyjkowym. Ich obecność wiąże się z upośledzeniem prawidłowego funkcjonowania plemnika (np. ruch czy dojrzewanie) i utrudnieniem procesu zapłodnienia lub zagnieżdżenia.

HIPERANDROGENIZM – podwyższenie stężenia androgenów (testosteronu, dehydroepiandrosteronu, dihydrosteronu, androstendionu). Może być pochodzenia nadnerczowego lub jajnikowego. Jego stwierdzenie może towarzyszyć trudnościom w zajściu w ciążę. Główne objawy: nadmierne owłosienie, otyłość, obniżenie barwy głosu, brak miesiączki, zaburzenia metaboliczne (np. insulinooporność).

HIPERPROLAKTYNEMIA – podwyższenie stężenia prolaktyny. Może być np. skutkiem upośledzonej czynności podwzgórza, zmian w obrębie przysadki lub występować fizjologiczne (wskutek stresu, po współżyciu, podczas ciąży czy karmienia piersią). Główne objawy: brak miesiączki, mlekotok.

ENDOMETRIOZA –  rozrost (niezłośliwy) błony śluzowej macicy poza jej obręb. Ogniska najczęściej tworzą się  wewnątrz jamy otrzewnej (np. jajowody, blizny pooperacyjne), rzadziej poza nią. Główne objawy to dolegliwości bólowe (np. podczas stosunku przy ogniskach zlokalizowanych w szyjce macicy), plamienia międzymiesiączkowe, obfite miesiączki.

NERWICA – należy do grupy zaburzeń, których głównych objawem jest lęk. Nerwica oczekiwania wiąże się z wystąpieniem lęku, który towarzyszy niemożności zajścia w ciążę (np. wydłużony okres starania o zajście w ciążę, współżycie ukierunkowane na osiągnięcie celu jakim jest zapłodnienie w trakcie trwania owulacji).

POCHWICA – zaburzenie polegające na bolesnym skurczu mięśni pochwy, uniemożliwiającym wprowadzenie penisa. Przyczyną może być traumatyczne przeżycie w przeszłości lub lęk np. przed współżyciem, partnerem.

CHOROBA CUSHINGA – zespół objawów towarzyszących podwyższonemu stężeniu kortyzolu we krwi. Główne objawy to charakterystyczna otyłość (szczupłe dłonie, bawoli kark, księżycowata twarz, otyłość brzuszna) i charakterystyczne rozstępy (o fioletowym zabarwieniu). Przyczynami m.in. mogą być nadmierne wydzielanie kortykotropiny przez przysadkę lub nieprawidłowości w obrębie kory nadnerczy.

CHOROBA ADDISONA - zespół objawów towarzyszących zmniejszonemu stężeniu hormonów wydzielanych przez korę nadnerczy. Głównymi objawami jest osłabienie organizmu (szybkie męczenie się, obniżenie nastroju, spadek masy ciała), przebarwienia skóry, zaburzenia miesiączkowania. Przyczyną może być uszkodzenie nadnerczy (np. wskutek przerzutów lub leków).

ZESPÓŁ NADNERCZOWO-PŁCIOWY – zespół objawów towarzyszący nadmiernemu wydzielaniu androgenów (przez nadnercza) przy jednoczesnym niedoborze kortyzolu wskutek braku enzymu (najczęściej 21-hydroksylazy lub 11-beta-hydroksylazy). Objawy zależą od rodzaju i  stopnia niedoboru oraz wieku, w którym choroba zaczęła się rozwijać.

ISSN 1689-7730