Rozwiązano strukturę eukariotycznego rybosomu!07.12.2010

autor: Marcin Sajek
słowa kluczowe: RNA, antybiotyk, biotechnologia, rybosom

Rybosom jest rybonukleinowym kompleksem mającym kluczowe znaczenie w procesie biosyntezy białka. Do tej pory wiele aspektów tego podstawowego dla życia procesu nie jest dokładnie poznanych. Dlatego tez badania strukturalne rybosomów mają niezwykle istotne znaczenie. Dotychczas dysponowaliśmy rozwiązanymi strukturami krystalicznymi tylko dla rybosomów prokariotycznych. Jak donosi na lamach „Science” grupa z IGBMC w Strasbourgu udało im się rozwiązać strukturę rybosomu eukariotycznego. Jest to rybosom z drożdży (Sacharomyces cerevisiae). Struktura rozwiązana została z rozdzielczością 4,15 Å. Ukazuje ona zdecydowanie większą złożoność rybosomu eukariotycznego. Rybosom eukariotyczny ma stałą sedymentacji 80 S i jest ok. 40% większy od prokariotycznego. Jego masa wynosi co najmniej 3,3 MDa (drożdże, rośliny). Duża podjednostka (60S) składa się z 46 białek i 3 cząsteczek rRNA (25S, 5.8S i 5S). Mała podjednostka (40S) zawiera 33 białka i 1 cząsteczkę rRNA (18S). Struktura ukazuje rybosom w tzw. stanie zapadki (ang. retcheted state) w momencie translokacji, kiedy mała podjednostka ulega rotacji względem dużej.

Rozwiązanie powyższej struktury to tylko pierwszy krok. Potrzebne są dalsze struktury o wysokiej rozdzielczości z różnymi substratami, białkami, na różnych etapach procesu translacji. Jak ważne są to badania niech świadczy fakt, ze Nagroda Nobla z chemii w ubiegłym roku została przyznana właśnie za badania struktury rybosomów. Dokładne poznanie struktury rybosomów eukariotycznych oprócz znaczenia czysto poznawczego, pozwoli nam m.in. na projektowanienowych leków przeciwbakteryjnych a nie mających negatywnego wpływu na nasz organizm.

Literatura:

  • Ben-Shem A, Jenner L, Yusupova G, Yusupov M; Crystal Structure of the Eukaryotic Ribosome; Science; 2010; 330: 1203-1209

ISSN 1689-7730