Człowiek czy ptak czyli o preferencjach wirusa grypy H7N907.07.2013

autor: Marcin Sajek
słowa kluczowe: grypa

Wirus grypy H7N9 powoduje odzwierzęce zakażenia w Chinach od lutego tego roku. Do tej pory ma "na koncie" 37 ofiar śmiertelnych. Naukowcy zajęli się analizą dwóch kluczowych dla infekcji białek wirusa- hemaglutyniny (HA) i neuraminidazy (NA). Jak się okazało są one podobne do białek izolowanych z wirusów występujących u kaczek (HA) oraz kaczek i dikiego ptactwa (NA) w Chinach i Korei. Przyjrzymy się nieco bliżej wirusowej hemaglutyninie. WIrus H7N9, mogący infekować ludzi oraz wirus ptasi H7N3 zostały porównane pod względem specyfiki wiązania do receptorów. Wirus "ludzki" wykazuje zwiększone powinowactwo do ludzkich receptorów i tylko niewiele zmniejszone do receptorów ptasich, w porównaniu z wirusem "ptasim". Okazało się jednak, że mimo to powinowactwo do receptorów ptasich jest trochę wieksze niż do ludzkich. Znaczy to, że nie wykazuje on cechy charakterystycznej wirusów, które wywoływały pandemie, gdzie tendencja ta była odwrócona.

Dodatkowo rozwiązano struktury krystaliczne hemaglutyniny zwiazanej z analogami receptorów ludzkich oraz ptasich. Co ciekawe oba typy receptorów zwiazane z hemaglutyniną wirusa "ludzkiego" przyjmują inną konformację niż te związane z hemaglutyniną wirusa "ptasiego". A różnią się one aminokwasami w dwóch pozycjach: w pozycji 226 w wirusie "ptasim" występuje glutamina, w ludzkim bardziej hydrofobowa leucyna; w pozycji 186 natomiast kolejno glicyna i walina. Substytucje te czynią miejsce wiązania receptorów wirusa "ludzkiego" bardziej hydrofobowym. Co ciekawe obie występowały również w hemaglutyninach H2 i H3 wirusów, które wywoływały pandemie kolejno w 1957 i 1968 roku. Hemaglutynina wirusa "ludzkiego" wydaje się byc jednak bardziej termolabilna od swego "ptasiego" odpowiednika, czy od hemaglutynin z wirusów pandemicznych. Niektore potencjalne mutacje (np. Thr318Ile) mogłyby zwiększyć termosabilność, a co za tym idzie ułatwić rozprzestrzenianie się miedzy ssakami.

Wszystkie te informacje mogą okazać się niezwykle cenne w walce z powyższym wirusem oraz w jego kontroli.

Literatura:

  1. Xiong X, Martin SR, Haire LF, Wharton SA, Daniels RS, Bennett MS, McCauley JW, Collins PJ, Walker PA, Skehel JJ, Gamblin SJ; Receptor binding by an H7N9 influenza virus from humans; Nature; 2013; doi: 10.1038/nature12372

ISSN 1689-7730