FDA zatwierdza pierwszy lek na pierwotne postępujące stwardnienie rozsiane (PPMS)16.06.2017

autor: Małgorzata Szeląg
Zakład Genetyki Molekularnej Człowieka, Wydział Biologii, Uniwersytet im. A. Mickiewicza
słowa kluczowe:

FDA zatwierdziła okrelizumab firmy Roche w leczeniu pierwotnego postępującego stwardnienia rozsianego (PPMS) oraz nawrotów MS (ang. multiple sclerosis). Opracowanie tego leku wieńczy 40-letnią historię rozwoju przeciwciała monoklonalnego anty-CD20 (mAb). Jest to pierwsza próba zatwierdzenia leku na PPMS, będącego formą choroby neurodegeneracyjnej, która dotyka około 15% pacjentów ze stwardnieniem rozsianym i charakteryzuje się stale pogarszającą się funkcjonalnością neurologiczną organizmu bez wczesnych nawrotów lub remisji.

Przez dziesięciolecia naukowcy pracowali nad tym, czy komórki T są jedynym czynnikiem powodującym uszkodzenie autoimmunologiczne w stwardnieniu rozsianym. Wykazali, że komórki B mogą również przyczyniać się do patogenezy choroby poprzez prezentację antygenu, wytwarzanie autoprzeciwciał i wydzielanie cytokin. Badania kliniczne z rituksymabem – mAb anty-CD20 limfocytów B, również wykazały wczesne obiecujące oznaki leczenia PPMS. Pomimo zaniepokojenia wywołanego zawieszeniem w 2010 r. rituksymabu w leczeniu PPMS, ocrelizumab jest w pełni humanizowanym mAb anty-CD20 nowej generacji, który w końcu wypełnia powstałą lukę.

W badaniu III fazy klinicznej u 732 pacjentów z PPMS, 33% osób leczonych ocrelizumabem wykazało progresję niepełnosprawności po 12 tygodniach, w porównaniu z 39% pacjentów przyjmujących placebo. Neurolodzy z zadowoleniem przyjęli te wyniki, nawet jeśli niektóre sygnalizowały, że korzyści dla leczenia są niewielkie. Działania niepożądane, które występowały częściej u okrelizumabu niż w grupie placebo, obejmowały reakcje związane z infuzją, zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zarażenie wirusem opryszczki. Leczenie może również zwiększyć ryzyko nowotworów.

Firmy farmaceutyczne obecnie pracują nad kandydatami, które celują w inne szlaki niż ocrelizumab – między innymi: siponimod (modulator receptora 1-fosforanu sfingozyny) od Novartis czy masitinib (inhibitor kinazy tyrozynowej) od AB Science – do pierwotnych i wtórnych postępujących postaci stwardnienia rozsianego (Nature 540, S7-S9, 2016).

Źródło:

  • Nat. Rev. Drug Discov. 16, 305; 2016

ISSN 1689-7730