Francois Jacob07.06.2013

autor: Marcin Sajek
słowa kluczowe:

19 04 2013 r. zmarł jeden z twórców współczesnej biologii molekularnej- Francois Jacob.

Urodził się w 1920 roku w Nancy we Francji. Podczas ataku Niemiec na Francję w czasie II wojny światowej studiował medycynę w Paryżu. Postanowił opuścić stolicę i walczył przeciwko Niemcom w Europie oraz północnej Afryce do 1944 roku, kiedy został poważnie ranny. Dojście do zdrowia zajeło mu wiele miesięcy. Zostały również pokrzyżowane jego plany, aby zostać chirurgiem. Po wojnie próbował swoich sił jako dziennikarz i aktor. Studia medyczne ukończył w 1947 roku.

Następnie zainteresował się wirusami i bakteriami. W 1950 roku po długich staraniach dołączył do zespołu Andre Lwoffa w Instytucie Pasteura. Miał się zająć indukcją profagów. Doktorat obronił na Sorbonie w 1954 roku. Przedstawił w nim koncepcję prowirusa, który integruje się z genomem gospodarza (bakterii), pozostając dla niej nieszkodliwy i namnażając swój genom razem z podziałami komórki bakteryjnej. Kiedy prowirus się uaktywni wchodzi w cykl lityczny, produkując nowe cząsteczki wirusa, mogące infekować kolejne bakterie. Badania nad syntezą beta-galaktozydazy u bakterii wspólnie z Monodem doprowadziły do identyfikacji operonu laktozowego. Oprócz tego badacze z Instytutu Pasteura na ich podstawie postulowali istnienie "czynnika X"- czegoś pomiędzy genem a rybosomem, niezbędnego do biosyntezy białka. Ta koncepcja oraz eksperymenty Volkina i Astrachana doprowadziły do wskazania mRNA jako "czynnika X". Dokonali tego Brenner, Meselson i Jacob w czasie krótkiego pobytu w laboratorium Delbrucka w California Institute of Technology w 1960 roku. W 1965 Jacob, Monod oraz Lwoff zostali uhonorowani nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny za: "genetyczną kontrolę enzymów oraz syntezę wirusów". Podczas badań koniugacji u Escherichia coli Wollman i Jacob pokazali, że geny ułożone są na chromosomie bakteryjnym liniowo, a sam chromosom jest kolisty. Z czasem Jacob chciał zająć się bardziej skomplikowanymi organizmami. Chciał stworzyć "Instytut myszy" przy Instytucie Pasteura, żeby badać regulację rozwoju organizmów wielokomórkowych. Instytut taki nigdy nie powstał. Jacob jednak prowadził badania na modelu mysim, chcąc powiązać rozwoj embrionalny z występowaniem nowotworów.

Co ciekawe Jacob mówił i pisał o "dziennej nauce" i "nocnej nauce". Ta pierwsza to sposob prezentowania wyników na seminariach i w publikacjach, jako liniowego postępu obserwacji i wyciągania wniosków. Druga natomiast- to rzeczywista droga postępu badań z tworzeniem wielu interesujących hipotez, a następnie w świetle dalszych eksperymentów niszczenie ich, często wbrew sobie.

Lireratura:

1.Shapiro L, Losick R; François Jacob (1920–2013); Science; 2013; 340:939

ISSN 1689-7730