Jak interpretować wynik morfologii krwi obwodowej?07.01.2013

autor: lek. Sebastian Woźniak
Zakład Immunologii Nowotworów WCO w Poznaniu, Oddział Chemioterapii WCO w Poznaniu
słowa kluczowe: borelioza

Wszyscy mamy do czynienia z podstawowym badaniem jakim jest morfologia krwi obwodowej. Jest to standardowe badanie zlecane przez lekarza rodzinnego gdy jesteśmy chorzy lub przez lekarza medycyny pracy w trakcie badań okresowych.

Krew obwodowa to inaczej krew pobrana z żyły – krew żylna. Może być również pobrana „z palca” – krew włośniczkowa lub z tętnicy – najczęściej pobierana w celu oznaczenia gazometrii. Analizą składu komórkowego zajmują się specjalne maszyny w laboratoriach. Przedstawiają one wynik, który jednak nie zawsze jest zgodny ze stanem faktycznym. Doświadczony lekarz wie na co zwracać uwagę i które nieprawidłowości są w rzeczywistości błędem maszyny wynikającym z np. podobieństwa form młodych komórek jednej linii do dojrzałych form innej linii komórkowej. Poniższe opracowanie nie zastąpi oceny lekarza, ale pomoże wstępnie zorientować się w wyniku badania. Ze względu na różnice zakresu norm w różnych laboratoriach i fakt, że zwykle te zakresy są podane na wyniku ograniczę się do określania wartości jako podwyższonych lub obniżonych.

RBC (ang. Red Blood Cells) erytrocyty – czerwone krwinki, które odpowiadają za przenoszenie tlenu z użyciem hemoglobin. Ich obniżona ilość wskazuje na niedokrwistość, a podwyższona może świadczyć o odwodnieniu lub występować u ludzi przebywających długo w warunkach niedoboru tlenu (wysoko w górach).

HGB hemoglobina – poziom hemoglobiny przenoszącej tlen. Obniżenie świadczy o niedokrwistości, a podwyższenie o odwodnieniu.

HCT hematokryt – stosunek objętości elementów stałych krwi (krwinek) do całej jej objętości. Obniżenie świadczy o niedokrwistości (jest mniej erytrocytów), a podwyższenie o odwodnieniu.

Niedokrwistość rozpoznaje się wtedy gdy dwa z trzech powyższych parametrów są obniżone.

MCV (ang. Mean Corpuscular Volume) – średnia objętość krwinki czerwonej. Jest obniżona w niedokrwistości z niedoboru żelaza, a podwyższona w  niedokrwistości z niedoboru kwasu foliowego lub witaminy B12.

MCH (ang. Mean Corpuscular Hemoglobin) – średnia zawartość hemoglobiny w krwince czerwonej. Jej obniżenie może świadczyć o niedoborze żelaza.

MCHC (ang. Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration) – średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej. Obniżona wartość może świadczyć o niedoborze żelaza.

Niedokrwistość z prawidłowymi wartościami MCV i MCH powstała prawdopodobnie w wyniku utraty krwinek czerwonych w wyniku np. krwotoku lub hemolizy.

WBC (ang. White Blood Cells) leukocyty – krwinki białe odpowiadające za obronę organizmu przed infekcjami. Obniżona wartość nie jest najczęściej powodem do obaw, o ile nie występuje przewlekle i nie wiąże się z obniżeniem odporności organizmu i częstszymi infekcjami. Może wynikać ze zmniejszenia ilości komórek jednej linii lub wszystkich (granulocyty, monocyty, limfocyty) i może być skutkiem pobierania niektórych leków, objawem uszkodzenia szpiku lub występować przejściowo i nie mieć związku ze stanami chorobowymi. Podwyższona wartość świadczy najczęściej o stanie zapalnym, ale może tez wynikać ze stresu, wysiłku fizycznego lub nawet choroby nowotworowej. Poszczególne linie komórkowe krwinek białych nie zostaną tu omówione, gdyż do prawidłowej interpretacji zmian w ich liczebności wymagana jest wiedza lekarska i doświadczenie połączone z wywiadem zebranym od konkretnego pacjenta.

PLT trombocyty – płytki krwi, które biorą udział w zatrzymywaniu krwawienia i „łataniu” uszkodzeń naczyń krwionośnych i tkanek. Wahania w ilości trombocytów mogą być fizjologiczne. Ponadto podwyższenie wartości może być wynikiem zakażeń, wysiłku fizycznego czy stanu po usunięciu śledziony lub nawet choroby nowotworowej. Spadek może wynikać z pobierania niektórych leków, z działania toksyn bakteryjnych lub z upośledzonego wytwarzania płytek przez szpik (w chorobach nowotworowych).

Powyższe informacje pozwalają wstępnie zinterpretować otrzymany wynik, jednakże decydująca jest zawsze interpretacja lekarza.

ISSN 1689-7730