Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny07.11.2013

autor: Tomasz Woźniak
słowa kluczowe:

Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny otrzymali James E. Rothman, Randy W. Schekman oraz Thomas C. Südhof za "odkrycia maszynerii regulującej ruch pęcherzyków - główny system transportowy naszych komórek". W każdej komórce naszego ciała odbywa się transport różnego rodzaju związków. Przykładem może być transport insuliny czy neurotransmiterów, które są wydzielane zewnątrzkomórkowo (do krwii i synaps między komórkami nerwowymi).

Randy Schekman odkrył geny odpowiedzialne za transport pęcherzykowy. Udało mu się to dzięki badaniom na komórkach drożdży, które miały uszkodzony transport wewnątrzkomórkowy, przez co nie mogły poprawnie tranportować glikoprotein. Łącznie udało mu się zidentyfikować dwadzieścia trzy geny, które następnie podzielił na trzy klasy w zależności od miejsca startowego i docelowego transportu. James Rothman zbadał maszynerię, dzięki której możliwa jest fuzja błon komórkowych pęcherzyków z odpowiednimi organellami lub błoną komórkową. Wykorzystał w tym celu model oparty o wirus pęcherzykowatego zapalenia jamy ustnej, w którym w zainfekowanych komórkach produkowana była duża ilość białka VSV-G. Później skierował swoją uwagę na komórki nerwowe. Udało mu się poznać kompleks niezbędny do fuzji pęcherzyków z błoną, w którym białka na powierzchni błony elementu docelowego i pęcherzyka łączą się ze sobą jak dwie części suwaka. Część z poznanych przez niego białek pokrywała się z odkryciami Schekmana prowadzonymi na drożdżach. Z kolei Thomas Südhof zbadał w jaki sposób zawartość pęcherzyków jest uwalniana w odpowiednim momencie do synapsy. Udało mu się poznać maszynerię, która pod wpływem silnego napływu jonów wapniowych powoduje szybkie wiązanie się pęcherzyków do błony komórkowej i uwalnianie ich zawartości, co umożliwia poprawne przekazywanie impulsów nerwowych.

Źródło:

  • http://www.nobelprize.org

ISSN 1689-7730