Rok, w którym się urodziłeś określa, na jakie szczepy grypy jesteś podatny10.11.2016

autor: Małgorzata Szeląg
Zakład Genetyki Molekularnej Człowieka, Wydział Biologii, Uniwersytet im. A. Mickiewicza
słowa kluczowe:

To brzmi jak astrologia, ale w jednym z najbardziej prestiżowych czasopism naukowych na świecie opublikowano, że data urodzenia określa na które rodzaje grypy jesteśmy najbardziej narażeni. Odkrycie to rozwiązuje wieloletnią zagadkę na temat rozprzestrzeniającej się epidemii grypy, a więc może pomóc kontrolować przyszłe epidemie.

Infekcje grypy są zwykle najbardziej niebezpieczne dla osób starszych, bardzo młodych lub osób z osłabionym układem odpornościowym. Jednak niektóre szczepy nie trzymają się tych reguł. Szczep H5N1 na przykład dotyka głównie ludzi młodych, natomiast H7N9 jest postrachem w domach spokojnej starości. Niszczące skutki pandemii grypy hiszpanki w latach 1918-1919 odzwierciedlają fakt, że większość z tych którzy zginęli byli to ludzie młodzi i dorośli w średnim wieku.

Wirusolodzy próbując wyjaśnić te zagadkę prowadzą wyścig z czasem, aby przygotować świat na wybuch kolejnej epidemii. W czasopiśmie Science zespół kierowany przez profesora Jamesa Lloyd-Smith`a z UCLA zaprezentował możliwą odpowiedź. Autorzy proponują, że najwyraźniej istnieją podobieństwa pomiędzy różnymi szczepami wirusów. Zakładają, iż dziecko zakażone przez jeden szczep daje częściową ochronę przeciwko innym szczepom, które wcześniej były postrzegane jako nieskojarzone. Ludzie należący do określonego pokolenia mogą napotkać pewne szczepy wirusa grypy w swoim życiu i nabyć odporność. W momencie, gdy zostają narażeni na inny pokrewny typ wirusa, jest mniej prawdopodobne, aby doszło do poważnego zachorowania. Ten rodzaj ochrony krzyżowej jest powszechnie akceptowany. Lloyd-Smith proponuje, że ma ona zastosowanie do znacznie większej liczby odmian grypy, niż wcześniej rozpoznano. Autorzy postulują, iż wszystkie znane wersje wirusa stanowiące część pewnej grupy chronią przed innymi członkami tej grupy. Dowodem wysuniętej teorii jest odkrycie, że niektórzy ludzie są odporni na pewne wirusy grypy występujące u zwierząt, ale nie przeszły do populacji ludzkiej. Immunitet ten nie może pochodzić od wcześniejszego zainfekowania przez te szczepy ani od szczepienia.

Badając, kto ma ochronę przed poszczególnymi szczepami, Lloyd-Smith i jego współpracownicy byli w stanie pogrupować różne odmiany wirusów razem. Odkryli oni u osób urodzonych w poszczególnych latach, które były bardzo młode podczas poszczególnych ognisk grypy, iż posiadają wspólną podobną odporność. Naukowcy nazywali to „imprintingiem z dzieciństwa”. „Nasze badania pokazują wyraźnie, że ten imprinting z dzieciństwa daje silną ochronę przed ciężkim zakażeniem lub zgonem z powodu dwóch głównych szczepów ptasiej grypy” – powiedział Lloyd-Smith w oświadczeniu. Jakie osoby są chronione przed dany szczep dużej mierze zależy od tego, kiedy się urodziły. Rok 1968 oznacza punkt zwrotny. Amerykanie urodzeni przed tą datą z większym prawdopodobieństwem mają ochronę przed H7N9 niż H5N1. Osoby urodzone po 1968 roku są stosunkowo odporne na H5N1. Ten rodzaj immunitetu nie zawsze może zapobiec przed zachorowaniem, ale spowoduje zmniejszenie nasilenia objawów. W 1918 roku osoby starsze, które normalnie były najbardziej narażone na epidemię zapewne posiadały pewną ochronę przed powiązanym szczepem, który zniknął, zanim ludzie w wieku kilkunastu lub dwudziestych się urodziły.

Przedstawione ustalenia powinny mieć zastosowanie dla urzędników zdrowia publicznego w przypadku pandemii, pozwalając im podjąć najlepsze działania w stosunku do osób najbardziej potrzebujących ochrony. Mogą również pomagać w projektowaniu uniwersalnej szczepionki przeciwko grypie.

Źródło:

  • Science 11 Listopad 2016: Vol. 354, Issue 6313, pp. 722-726 DOI: 10.1126/science.aag1322

ISSN 1689-7730