Wirus japońskiego zapalenia mózgu07.08.2011

autor: Tomasz Woźniak
słowa kluczowe: wirus

Wirus japońskiego zapalenia mózgu (ang. Japanese encephalitis virus; JEV) powoduje rocznie 45 000 potwierdzonych zachorowań w tym 10 000 przypadków śmiertelnych. Szacuje się jednak, że przypadków może być dużo więcej, nawet 175 000. Po raz pierwszy wirus ten został wyizolowany w 1934 roku z mózgu zmarłego na zapalenie opon mózgowych w Tokio.

Jest on przenoszony przez komary należące do grupy Culex vishnui, głównie z gatunku Culex tritaeniorhynchus. Człowiek nie jest głównym żywicielem. Wirus ten rozmnaża się przede wszystkim w organizmach świń oraz dzikich ptaków. Człowiek stanowi "ślepy zaułek" w cyklu reprodukcyjnym wirusa.

Zakażenie wirusem najczęściej objawia się w postaci zespołu objawów grypopodobnych. Czasami przebieg jest bezobjawowy, lecz mogą również pojawiać się bóle głowy, pleców, mięśni czy anoreksja, po których mogą nastąpić zaburzenia psychiczne, problemy z mową i motoryką. Zapalenie mózgu rozwija się u niewielu pacjentów, jednak śmiertelność w takim przypadku jest wysoka (najczęściej między 20 a 40%), przy czym około połowa osób które przeżyją cierpi na zaburzenia poznawcze, problemy z pamięcią, zaburzenia zachowania, osłabienie siły mięśniowej lub paraliż.

W celu zapobiegania kolejnym infekcjom przede wszystkim stosuje się szczepionki dla ludzi. Szczepi się również zwierzęta będące żywicielami wirusa i zmienia ich hodowlę. Ponadto można wprowadzić również kontrolę ilości komarów.

JEV jest to wirus RNA należący do flaviwirusów. Posiada genom długości około jedenastu tysięcy zasad. Genom okryty jest kapsydem (otoczką wirusową) którą z kolei otacza błona komórkowa żywiciela. Występuje we wschodniej i południowo-wschodniej Azji, od Japoni przez część Chin i Indii aż po Indonezję i Australię na południu.

Obecnie wyróżnia się 5 genotypów (bazując na sekwencji genu <i>envelope</i>) wirusa, przy czym typ V był wyizolowany tylko jednokrotnie w 1952 roku w Malaya. W 2009 roku wykryto ten genotyp wirusa u komara pochodzącego z Chin. Może to sugerować, że wirus ten pojawił się na terenach, na których dotychczas nie występował, co jest ważne dla efektywnego wykrywania i zwalczania tego wirusa na terenach endemicznych.

Literatura:

  1. van den Hurk AF, Ritchie SA, Mackenzie JS; Ecology and Geographical Expansion of Japanese Encephalitis Virus; Annual Rewiev of Entomology; 2009;54:17-35
  2. Unni SK, Růžek D, Chhatbar C, Mishra R, Johri MK, Singh SK; Japanese encephalitis virus: from genome to infectome; Microbes and Infection;  2011; 13(4):312-321
  3. Kimura T, Sasaki M, Okumura M, Kim E, Sawa H; Flavivirus Encephalitis : Pathological Aspects of Mouse and Other Animal Models; Veterinary Pathology; 2010; 47(5):806-818
  4. Li MH, Fu SH, Chen WX, Wang HY, Guo YH, Liu QY, Li YX, Luo HM, Da W, Duo Ji DZ, Ye XM, Liang GD; Genotype V Japanese Encephalitis Virus Is Emerging; PLoS Neglected Tropical Diseases; 2011; 5(7):e1231

 

ISSN 1689-7730